Het plan-MER-decreet bepaalt dat elk ruimtelijk uitvoeringsplan binnen het toepassingsgebied van het plan-MER-decreet valt. Dit houdt in dat voor elk nieuw ruimtelijk uitvoeringsplan een milieueffectenrapport opgesteld moet worden wanneer deze van rechtswege MER-plichtig zijn. Voor de projecten en plannen die niet van rechtswege MER-plichtig zijn, is er een screeningsplicht van toepassing. Concreet houdt dit in dat er moet nagegaan worden of er ten gevolge van het plan aanzienlijke milieueffecten te verwachten zijn. Indien er geen aanzienlijke milieueffecten verwacht worden, komt het plan in aanmerking voor een ontheffing van de plan-MER-plicht. In het andere geval moet er toch nog een plan-MER opgesteld te worden.

De screening onderzoekt of het plan of programma aanzienlijke effecten kan hebben op de bestaande situatie voor mens en milieu. De procedure van de screening bestaat uit drie stappen.

1.    Opmaak van het rapport ‘Verzoek tot Raadpleging’ en adviesvraag

2.    Opmaak van het rapport ‘Onderzoek tot Milieueffectrapportage’ waarin de reacties en adviezen verwerkt zijn en een heldere conclusie geformuleerd wordt.

3.    Beslissing van de dienst milieueffectenrapportage: ontheffing van de plicht tot opmaak van een plan-MER of verplichting tot de opmaak van een plan-MER.